Niskocenne środki trwałe w podatku dochodowym

student-learning-at-home-woman-making-notes-read-2022-11-14-12-00-56-utc

Definicja środka trwałego

Zgodnie z art. 16a ustawy o CIT oraz art. 22a ustawy o PIT, za środki trwałe uznaje się składniki majątku spełniające łącznie następujące warunki:

  • stanowią własność lub współwłasność podatnika,

  • zostały nabyte lub wytworzone we własnym zakresie,

  • są kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania,

  • mają przewidywany okres użytkowania dłuższy niż rok,

  • są wykorzystywane w działalności gospodarczej lub oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy albo leasingu.

Dotyczy to m.in. budynków, budowli, maszyn, urządzeń, środków transportu oraz innych przedmiotów (np. mebli, sprzętu biurowego, rolet, lamp, drobnego AGD).

Zasady rozliczania niskocennych środków trwałych

Co do zasady, każdy składnik majątku spełniający powyższe kryteria jest środkiem trwałym – bez względu na jego wartość. Jednak ze względów praktycznych ustawodawca wprowadził limit wartości początkowej.

Limit 10.000 zł

Zgodnie z art. 16d ustawy CIT i art. 22g ustawy PIT:

  • Jeśli wartość początkowa środka trwałego nie przekracza 10.000 zł, podatnik może zaliczyć jego zakup bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu oddania do używania – bez konieczności dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

  • Alternatywnie, może wprowadzić go do ewidencji środków trwałych i amortyzować:

    • jednorazowo w miesiącu oddania do używania lub w miesiącu następnym (art. 16f ust. 3 CIT / art. 22f ust. 3 PIT),

    • bądź według jednej z wybranych metod amortyzacji.

Możliwe podejścia podatnika:

  1. Bezpośrednie ujęcie w kosztach (bez ewidencji).

  2. Jednorazowa amortyzacja po wprowadzeniu do ewidencji.

  3. Klasyczna amortyzacja zgodnie z wybraną metodą.

Ustalanie wartości początkowej

Wartość początkowa środka trwałego obejmuje nie tylko cenę zakupu, ale również wszelkie dodatkowe koszty poniesione do momentu oddania go do używania (np. transport, instalacja, oprogramowanie).

Przykład 1

Podatnik nabywa urządzenie za 9.600 zł. Oprogramowanie do jego obsługi kosztuje 350 zł, a transport – 70 zł.
➡ Wartość początkowa: 10.020 zł
Ponieważ przekracza 10.000 zł, składnik musi być ujęty w ewidencji środków trwałych i amortyzowany.

Przykład 2

W lutym podatnik kupuje 3 laptopy po 5.700 zł każdy. W marcu przekazuje je pracownikom do pracy zdalnej.
➡ Ponieważ wartość jednostkowa każdego z nich nie przekracza 10.000 zł, podatnik może ująć je w kosztach podatkowych w marcu – bez wprowadzania ich do ewidencji.

Elastyczność w rozliczaniu

Podatnik może każdorazowo zdecydować o sposobie ujęcia zakupu środków trwałych o wartości do 10.000 zł – nawet w ramach tej samej kategorii sprzętu.

Przykład 3

W marcu podatnik rozlicza w kosztach zakup trzech laptopów (5.700 zł/szt.), a w maju nabywa kolejne pięć – i może:

  • również ująć je w kosztach,

  • albo wprowadzić na ewidencję i amortyzować.

Zbiorcze środki trwałe – ujęcie rachunkowe vs. podatkowe

Zgodnie z art. 32 ust. 6 ustawy o rachunkowości, możliwe jest ujęcie wielu niskocennych środków trwałych jako jednego zbiorczego obiektu inwentarzowego, jeżeli:

  • należą do tej samej grupy KŚT,

  • są wykorzystywane w podobnych warunkach i spełniają zbliżone funkcje,

  • nie ma potrzeby ustalania dla każdego osobnego odpisu amortyzacyjnego.

Uwaga: Takie uproszczenie dotyczy wyłącznie księgowości bilansowej. W rozliczeniach podatkowych każdy składnik należy traktować odrębnie (np. interpretacja Dyrektora KIS z 8.04.2024 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.63.2024.1.RK).

Przykład 4

Podatnik kupuje 20 laptopów po 4.500 zł (łącznie 90.000 zł).

  • W księgach rachunkowych ujmuje je jako jeden obiekt i stosuje amortyzację liniową (30%).

  • Dla celów podatkowych każdy laptop traktowany jest jako osobny środek trwały – również amortyzowany metodą liniową.

Efekt:

  • Miesięczny odpis księgowy: 90.000 zł × 30% / 12 = 2.250 zł

  • Miesięczny odpis podatkowy: 20 × (4.500 × 30% / 12) = 2.250 zł

➡ Koszt podatkowy i bilansowy jest identyczny, mimo innego podejścia ewidencyjnego.

Podsumowanie

Ustawy podatkowe dają elastyczność w rozliczaniu niskocennych środków trwałych. Podatnik – w zależności od wartości początkowej i swoich potrzeb – może zdecydować, czy:

  • rozliczy wydatek bezpośrednio w kosztach,

  • czy też wprowadzi go do ewidencji i amortyzuje.

Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, pamiętając o uwzględnieniu pełnej wartości początkowej oraz różnicy między ewidencją rachunkową a podatkową.

Podstawa prawna:
– Ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2805) – CIT
– Ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 163) – PIT
– Ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023 r., poz. 120) – UoR

Udostępnij:

Najnowsze artykuły